Goed zien zonder bril met multifocale en EDOF-implantlenzen:
Algemene informatie
Een multifocale lens is een kunstlens die in het oog wordt geplaatst ter vervanging van de natuurlijke ooglens en die scherp zicht geeft op meerdere afstanden. De meest gebruikte variant is de trifocale lens, die zowel veraf (autorijden, televisie), op tussenafstand (computer, dashboard) als dichtbij (lezen, smartphone) scherp zicht biedt. Daardoor kunnen de meeste patiënten na een lensvervanging met een multifocale lens in het dagelijks leven zonder bril en zonder leesbril functioneren.
Een EDOF-lens (Extended Depth of Focus) is een kunstlens die in plaats van enkele vaste brandpunten een verlengd, doorlopend scherptebereik geeft van veraf tot op tussenafstand. Ze geeft minder lichtkringen (halo’s) en een beter contrastzicht dan een klassieke multifocale lens, maar is iets minder sterk voor heel fijne leestekst dichtbij. Voor kleine letters kan soms nog een lichte leesbril nodig zijn, al wordt dit vaak opgevangen door de lenzen van beide ogen licht verschillend in te stellen (mini-monovisie).
Een multifocale (trifocale) lens geeft de grootste kans op volledige brilonafhankelijkheid, ook voor fijne leestekst, maar veroorzaakt iets meer lichtkringen ’s nachts. Een EDOF-lens geeft een natuurlijker zicht met minder nachtelijke lichtverschijnselen, maar iets minder leesvermogen van dichtbij. De keuze hangt af van je beroep, hobby’s, rijgedrag ’s nachts en verwachtingen, en wordt bij Goes OogCentrum persoonlijk besproken tijdens het vooronderzoek.
In het niet-dominante oog plaatsen we meestal een lens die geoptimaliseerd is voor veraf én dichtbij zien, met iets minder ondersteuning op tussenafstand. In het dominante oog plaatsen we meestal een lens die geoptimaliseerd is voor veraf én tussenafstand, met iets minder ondersteuning voor heel dichtbij.
Het voordeel van deze aanpak is dat beide ogen elkaar aanvullen. Wanneer je met beide ogen samen kijkt, kun je gewoonlijk goed functioneren op alle afstanden: veraf (autorijden, televisie), tussenafstand (tablet, koken, computerwerk, spiegel) en dichtbij (smartphone, lezen). De hersenen combineren automatisch de informatie van beide ogen, waardoor je het verschil tussen de twee lenzen doorgaans niet bewust merkt.
Een bijkomend voordeel is dat de lens in het dominante oog een wat mildere multifocale werking heeft. Daardoor ervaar je doorgaans minder neveneffecten zoals halo’s en lichtkringen rond lichtbronnen, terwijl je toch een zeer goede brilonafhankelijkheid behoudt.
Deze combinatie geeft in de praktijk vaak een zeer mooi evenwicht tussen zichtkwaliteit, bereik van het zicht en beperking van mogelijke bijwerkingen.
Een refractieve lensvervanging (ook heldere lensextractie, clear lens extraction of RLE genoemd) is een ingreep waarbij de heldere natuurlijke ooglens wordt vervangen door een kunstlens op maat, met als doel zonder bril te zien. Technisch is het dezelfde operatie als een staaroperatie, maar ze wordt uitgevoerd vóór er sprake is van staar. Een bijkomend voordeel is dat je nadien nooit meer staar (cataract) kunt krijgen.
Ja, beide lenstypes bestaan in een torische versie die astigmatisme (cilinder) corrigeert. De lens wordt dan in een exact berekende as in het oog gedraaid. Zo worden bijziendheid, verziendheid, astigmatisme en ouderdomsverziendheid in één ingreep gecorrigeerd.
Geschiktheid
Een lensvervanging is vooral geschikt voor mensen vanaf ongeveer 45 à 50 jaar die zowel een verre bril als een leesbril nodig hebben en daar vanaf willen. Ook mensen met een hoge verziendheid of bijziendheid, of met beginnende staar, zijn vaak goede kandidaten. De ogen moeten verder gezond zijn en de verwachtingen realistisch.
Meestal vanaf ongeveer 45 à 50 jaar, wanneer de natuurlijke ooglens haar vermogen om scherp te stellen verliest (presbyopie of ouderdomsverziendheid). Bij jongere patiënten blijft de eigen lens beter behouden en is ooglaseren of een ICL-lens vaak de betere keuze. De leeftijd is een richtlijn; de toestand van je ogen is doorslaggevend.
Een multifocale lens wordt afgeraden bij oogaandoeningen die het zicht beperken, zoals maculadegeneratie, gevorderd glaucoom, een membraan op het netvlies, een lui oog of een onregelmatig hoornvlies. Ook wie beroepsmatig veel ’s nachts rijdt of zeer hoge eisen stelt aan contrastzicht, kiest soms beter voor een EDOF- of monofocale lens. Tijdens het vooronderzoek wordt dit uitgebreid nagegaan.
Dat is vaak mogelijk, maar de lensberekening is complexer omdat het hoornvlies door de laserbehandeling veranderd is. Na ooglaseren wordt soms eerder voor een EDOF-lens gekozen, omdat die minder gevoelig is voor kleine onregelmatigheden van het hoornvlies. Breng indien mogelijk je oude laserrapporten of brilsterktes mee naar het vooronderzoek.
Tijdens het vooronderzoek bij Goes OogCentrum worden de brilsterkte, de vorm en dikte van het hoornvlies, de lengte van het oog, de oogdruk en het netvlies grondig gemeten. Op basis van die metingen wordt de sterkte van de kunstlens nauwkeurig berekend en wordt samen bekeken welk lenstype het best past bij je ogen en levensstijl. Contactlenzen moeten vooraf een tijd uitblijven voor betrouwbare metingen: zachte lenzen laat je best één week uit en harde lenzen draag je best drie weken lang niet.
De behandeling
De ingreep gebeurt ambulant onder plaatselijke verdoving met oogdruppels en duurt ongeveer 15 à 20 minuten per oog. Via een kleine incisie wordt de natuurlijke lens met ultrageluid (fako-emulsificatie) verwijderd en wordt de opgevouwen kunstlens in het lenskapsel geplaatst. Je kan dezelfde dag weer naar huis, maar mag zelf niet rijden.
Als er geen medische tegenargumenten zijn en de patiënt vragende partij is, kunnen beide ogen op dezelfde dag geopereerd worden.
Nee, dankzij de verdovende oogdruppels voel je tijdens de operatie geen pijn; hoogstens ervaar je wat druk of zie je een fel licht. Na de ingreep kan het oog een dag licht branderig, zanderig of gevoelig aanvoelen. Een gewone pijnstiller volstaat meestal.
Herstel en resultaat
Het zicht veraf is vaak al binnen een tot enkele dagen duidelijk beter. Het zicht dichtbij en op tussenafstand verbetert geleidelijk, omdat de hersenen moeten leren omgaan met de nieuwe lens (neuro-adaptatie). Het definitieve resultaat wordt meestal na enkele weken tot drie maanden bereikt.
Autorijden mag pas wanneer de oogarts op controle bevestigt dat je zicht aan de wettelijke norm voldoet, meestal na enkele dagen. Lichte werkzaamheden en computerwerk zijn doorgaans na enkele dagen weer mogelijk. Zwemmen, contactsporten, sauna en stoffige omgevingen vermijd je best enkele weken.
Na de ingreep gebruik je gedurende enkele weken oogdruppels tegen ontsteking en infectie, volgens het schema dat je meekrijgt. Je mag niet in je ogen wrijven en draagt de eerste nachten een beschermkapje. De nacontroles bij Goes OogCentrum zijn belangrijk om het herstel en het resultaat op te volgen.
De grote meerderheid van de patiënten met een trifocale lens leeft na de ingreep in het dagelijks leven zonder bril. Bij een EDOF-lens is soms nog een lichte leesbril nodig voor fijne letters of bij zwak licht. Een kleine reststerkte kan indien nodig worden bijgewerkt met een korte laserbehandeling.
Risico’s en veiligheid
Halo’s zijn kringen of stralen rond lichtbronnen, vooral ’s nachts zichtbaar bij koplampen of straatverlichting. Ze komen vaak voor in de eerste maanden na een multifocale lens en nemen bij de meeste patiënten geleidelijk af doordat de hersenen zich aanpassen. Bij EDOF-lenzen zijn ze doorgaans minder uitgesproken.
Een lensvervanging is een van de meest uitgevoerde en veiligste oogoperaties, maar zoals elke ingreep houdt ze risico’s in. Zeldzame complicaties zijn onder meer infectie, zwelling van het netvlies (maculaoedeem), verhoogde oogdruk en netvliesloslating, waarbij dat laatste risico hoger ligt bij sterk bijziende ogen. Alle risico’s worden vooraf met jou besproken en schriftelijk vastgelegd in het informed consent.
Nastaar is een troebeling van het lenskapsel achter de kunstlens die maanden tot jaren na de ingreep kan ontstaan en het zicht wazig maakt. Het is geen terugkeer van staar en wordt eenvoudig en pijnloos verholpen met een korte YAG-laserbehandeling in de raadpleging. Daarna is het zicht meestal meteen weer helder.
Ja, een kunstlens is ontworpen om levenslang in het oog te blijven en slijt niet. Omdat de natuurlijke lens is verwijderd, kan er later geen staar meer ontstaan. In zeldzame gevallen van blijvende klachten kan een kunstlens worden vervangen.
Kosten en praktisch
De kostprijs per oog van een manuele ingreep bedraagt € 3.750, met € 975 extra als we de ingreep met de Catalys-laser uitvoeren. Je ontvangt na het vooronderzoek vanzelfsprekend een persoonlijke offerte.
Een lensvervanging uitsluitend om zonder bril te zien, wordt in België niet terugbetaald door het ziekenfonds. Bij een staaroperatie wordt de ingreep met een standaardlens wel gedeeltelijk terugbetaald, maar betaal je voor een multifocale of EDOF-lens een supplement, evenals voor het gebruik van de Catalys-laser.
Zowel Dr. Frank Goes Jr., oogchirurg gespecialiseerd in refractieve chirurgie en lenschirurgie, als Dr. Stéphanie Goes, Dr. Emiel Matthijs, Dr. William Goes en collega’s kunnen deze ingreep uitvoeren. De fellow in training werkt meestal samen met Dr. Frank Goes Jr. De patiënt heeft vrije keuze door wie hij of zij zich laat behandelen. Goes OogCentrum is gelegen aan de Willem Klooslaan 6, 2050 Antwerpen (Linkeroever).
Je kan ons bereiken via 03 219 39 25, via e-mail op secretariaat@goes.be, of je kan je afspraak online boeken op www.goes.be. Tijdens het vooronderzoek hoor je of een multifocale lens, een EDOF-lens, een ICL of ooglaseren de beste oplossing is voor jouw ogen.
Goed zien zonder bril met ICL-lenzen:
Algemene informatie
Een ICL (Implantable Collamer Lens) is een zachte, flexibele implantlens die achter de iris en vóór de natuurlijke ooglens in het oog wordt geplaatst om bijziendheid, verziendheid en astigmatisme te corrigeren. In tegenstelling tot een lensvervanging blijft de eigen ooglens volledig behouden. Je kan de ICL vergelijken met een permanente contactlens aan de binnenkant van het oog, die je niet voelt en die niemand kan zien.
Een ICL is gemaakt van Collamer, een zeer biocompatibel materiaal op basis van collageen dat goed door het oog wordt verdragen. Het materiaal filtert bovendien UV-licht. Omdat de lens niet in contact komt met lucht of vuil, kan ze niet uitdrogen of vervuilen zoals een gewone contactlens.
Bij ooglaseren wordt het hoornvlies permanent hervormd door weefsel te verwijderen, terwijl bij een ICL geen weefsel wordt weggenomen en het hoornvlies intact blijft. Een ICL is daardoor geschikt voor zeer hoge sterktes, dunne hoornvliezen en droge ogen, en geeft vaak een uitstekende beeldkwaliteit. Ooglaseren blijft een uitstekende keuze bij lage tot matige sterktes en een gezond, voldoende dik hoornvlies.
Bij een ICL blijft de eigen ooglens behouden, waardoor het natuurlijke scherpstellen voor dichtbij bij jongere patiënten intact blijft. Bij een lensvervanging wordt de eigen lens vervangen door een kunstlens, wat vooral zinvol is vanaf ongeveer 45 à 50 jaar. Een ICL is dus meestal de keuze voor jongere volwassenen met een hoge sterkte.
Ja, een ICL kan indien nodig worden verwijderd of vervangen, omdat er geen weefsel van het oog wordt weggenomen. Dat maakt de ICL een van de weinige refractieve behandelingen die in principe omkeerbaar is. Dit geeft extra zekerheid, bijvoorbeeld als later een staaroperatie nodig wordt.
Geschiktheid
Een ICL is vooral geschikt voor volwassenen van ongeveer 21 tot 45 jaar met een stabiele brilsterkte die zonder bril of contactlenzen willen zien. Het is bij uitstek een oplossing voor wie een te hoge sterkte, een te dun hoornvlies of te droge ogen heeft voor ooglaseren. De ogen moeten verder gezond zijn.
Een ICL kan bijziendheid corrigeren tot ongeveer -18 dioptrie, verziendheid tot ongeveer +10 dioptrie en astigmatisme tot ongeveer 6 dioptrie met een torische ICL. Daardoor kunnen ook mensen met een zeer hoge sterkte, die vaak jarenlang afhankelijk waren van dikke brillenglazen of contactlenzen, zonder bril leren zien. De ICL wordt ook ingezet bij lagere sterktes wanneer ooglaseren minder geschikt is.
Een ICL is niet geschikt als de voorste oogkamer te ondiep is, als het aantal endotheelcellen van het hoornvlies te laag is, of bij glaucoom, staar of een actieve oogontsteking. Ook een brilsterkte die nog verandert, zwangerschap of borstvoeding zijn redenen om de ingreep uit te stellen. Het vooronderzoek meet al deze factoren nauwkeurig.
Tijdens het vooronderzoek bij Goes OogCentrum worden onder meer de brilsterkte, de diepte van de voorste oogkamer, de diameter van het oog, het aantal endotheelcellen, de oogdruk en het netvlies gemeten. De ICL wordt op basis van deze metingen op maat voor jouw oog berekend en besteld. Contactlenzen moeten vooraf een tijd uitblijven: zachte contactlenzen laat je best één week uit en harde contactlenzen draag je best drie weken lang niet.
De behandeling
De ingreep gebeurt ambulant onder plaatselijke verdoving met oogdruppels en duurt ongeveer 15 à 20 minuten per oog. Via een incisie van ongeveer 3 millimeter wordt de opgevouwen ICL ingebracht, waarna ze zich in het oog ontvouwt en achter de iris wordt gepositioneerd. De incisie is zo klein dat ze meestal zonder hechting vanzelf sluit.
Bij de moderne ICL-lenzen met een centrale micro-opening (EVO-technologie) kan het oogvocht vrij circuleren en is een voorafgaande laseropening in de iris in de regel niet meer nodig. Bij bepaalde lenstypes kan de oogarts dat toch nog aanraden. Dit wordt tijdens het vooronderzoek met je besproken.
Nee, dankzij de verdovende oogdruppels voel je tijdens de ingreep geen pijn, hoogstens wat druk. Na de operatie kan het oog een dag licht gevoelig of branderig aanvoelen. Een gewone pijnstiller volstaat meestal.
Meestal worden beide ogen op dezelfde dag behandeld, tenminste als er geen medische tegenargumenten zijn en de patiënt dit verkiest.
Herstel en resultaat
De meeste patiënten zien de dag na de ingreep al duidelijk scherper, vaak zelfs al enkele uren na de operatie. Het zicht stabiliseert verder in de loop van de eerste dagen tot weken. Veel patiënten ervaren het als een groot verschil in beeldkwaliteit ten opzichte van het zicht met dikke brillenglazen.
Autorijden mag pas nadat de oogarts op controle heeft bevestigd dat je zicht voldoet aan de wettelijke norm, meestal na één of enkele dagen. Kantoorwerk is vaak na twee à drie dagen opnieuw mogelijk. Zwemmen, contactsporten en stoffige omgevingen vermijd je best enkele weken.
Je gebruikt enkele weken oogdruppels volgens een vast schema, mag niet in je ogen wrijven en draagt de eerste nachten een beschermkapje. Tijdens de nacontroles worden de oogdruk en de positie van de lens (de ruimte tussen de ICL en de eigen lens) opgevolgd. Nadien volstaat een jaarlijkse oogcontrole.
Een ICL corrigeert de sterkte voor veraf, maar houdt de natuurlijke ouderdomsverziendheid niet tegen. Rond de leeftijd van 45 jaar zal je daarom, zoals iedereen, geleidelijk een leesbril nodig hebben. Als later staar ontstaat, kan de ICL worden verwijderd en tijdens de staaroperatie een multifocale of EDOF-lens worden geplaatst.
Risico’s en veiligheid
De ICL wordt al tientallen jaren wereldwijd gebruikt en er zijn miljoenen lenzen geplaatst, met een uitstekend veiligheidsprofiel. Zoals bij elke oogoperatie bestaan er wel risico’s, die vooraf uitgebreid met jou worden besproken. Een grondig vooronderzoek en een correcte lensgrootte zijn de belangrijkste factoren voor een veilig resultaat.
Zeldzame complicaties zijn onder meer infectie, verhoogde oogdruk, ontsteking, vroegtijdige staarvorming en een lens die niet de ideale positie of grootte heeft. In dat laatste geval kan de ICL worden bijgesteld of vervangen. Ernstige blijvende zichtproblemen zijn zeer uitzonderlijk.
Sommige patiënten zien in het begin lichtkringen of halo’s rond lichtbronnen, vooral ’s nachts. Die nemen bij de meeste patiënten in de loop van enkele weken tot maanden af. Moderne ICL-lenzen met een grotere optische zone zijn ontworpen om dit te beperken.
Nee, eens de ICL geplaatst is, voel je ze niet en is ze voor anderen onzichtbaar. De lens hoeft niet onderhouden of vervangen te worden. Ze wordt ontworpen om permanent in het oog te blijven.
Kosten en praktisch
Een ICL-lens kost bij Goes OogCentrum tussen € 2.975 en € 3.375 per oog, afhankelijk van de sterkte van de afwijking. De eerste nacontrole na de ingreep is inbegrepen in deze prijs. Na het vooronderzoek ontvang je vanzelfsprekend een persoonlijke offerte.
Een ICL om zonder bril of contactlenzen te zien, wordt in België niet terugbetaald door het ziekenfonds. Heel zelden betaalt een aanvullende privéverzekering een deel terug, maar meestal is dat niet het geval, omdat het geen ingreep is die door het RIZIV wordt terugbetaald. Wij raden patiënten steeds aan er rekening mee te houden dat de kosten van deze ingreep volledig ten laste van de patiënt zelf zijn.
De ICL wordt persoonlijk geplaatst door Dr. Frank Goes Jr., oogchirurg gespecialiseerd in refractieve chirurgie, die steeds samenwerkt met zijn fellow in training. Goes OogCentrum is gelegen aan de Willem Klooslaan 6, 2050 Antwerpen (Linkeroever).
Je kan ons bereiken via 03 219 39 25, via e-mail op secretariaat@goes.be, of je kan je afspraak online boeken op www.goes.be. Tijdens het vooronderzoek hoor je of een multifocale lens, een EDOF-lens, een ICL of ooglaseren de beste oplossing is voor jouw ogen.
Affiliaties en lidmaatschappen
We zijn trots dat we deel uit maken of hebben gemaakt van de volgende professionele instanties
Uw ooglaserchirurg in Antwerpen, Dr. Frank Goes Jr
HIJ ZAL U PERSOONLIJK BEGELEIDEN TIJDENS UW TRAJECT NAAR EEN BRILLOOS BESTAAN
Met meer dan 20 jaar ervaring heb ik het voorrecht om patiënten van alle leeftijden hun goede zicht terug te geven of hun goede zicht zo lang mogelijk te behouden.
Ik ben en was al meermaals lid van verschillende nationale en internationale verenigingen over oogchirurgie en ooglaser, en ik had al vaak de eer cursussen en voordrachten te mogen geven over cataract- en laserchirurgie.
Goede ooglaserbehandelingen en zeer nauwkeurige staaroperaties zijn afhankelijk van de expertise van de zorgverlener. De zorgverlener moet ook toegang hebben tot nauwkeurige gereedschappen. De beste oogchirurgen weten hoe ze de behandeling veilig, comfortabel en positief voor de patiënt kunnen maken. Ze weten hoe ze het risico op complicaties kunnen minimaliseren en succesvolle resultaten kunnen maximaliseren.
Ik tracht één van die chirurgen te zijn.
Dr. Frank Goes Jr
Hoofdverantwoordelijke en Oogchirurg
Dutch 
English